بالابر شکل پر کاربردی از حمل و نقل عمودی بین طبقات ، سطوح یا عرشه های ساختمان است که معمولاً در ادارات، ساختمان های عمومی و دیگر انواع ساختمان های چند طبقه که نیاز به جابجایی اجسام باشد، مورد استفاده قرار می گیرد.این وسیله کاربرد های زیادی دارند به طوریکه فروش بالابر و نصب آن بسیار گسترش یافته است. این دستگاه بهترین گزینه برای تامین گردش عمودی، به ویژه در ساختمان های بلند برای حمل و نقل عمودی کالا، ضروری هستند. برخی از آن ها نیز صرفا برای اهداف آتش نشانی و تخلیه ساختمان طراحی شده اند.
انواع بالابرها
این دستگاه به یک نوع خاص منحصر نمی شوند بلکه امروزه انواع مختلفی از این نوع ماشین ها در ابعاد و کارایی های مختلف طراحی و در ساختمان ها نصب می گردد.
مهمترین بالابرها
بالابر هیدرولیکی
مفصلی
آکاردئونی
تلسکوپی
عنکبوتی
تک ستون ریلی
عمود بر
کامیونی
یدک کش
با توجه به تغییراتی که مهندسان در ساخت بالابر ایجاد کردند، این دستگاه توانسته است در انواع فضاها خودنمایی کنند. این وسیله بر حسب مکانیزم به انواع مختلفی مانند: هیدرولیکی، زنجیری، کابلی و بالابر نفر تقسیم بندی می شوند.
۱. بالابر هیدرولیکی
این مدل بالابر با روشن شدن موتور شروع به حرکت به سمت بالا می کند و فقط با روشن شدن شیر برقی، بدون روشن شدن موتور، به سمت پایین برمی گردد یعنی برای حرکت به سمت پایین از کمترین نیرو استفاده می کند. در حرکت به سمت بالا در سیستم این مدل بالابرها، با چرخش موتور ، پمپ هیدرولیک بالابر شروع به چرخش می کند پس از آن روغن داخل مخزن بالابر به سمت جک هیدرولیک ارسال و پمپاژ می شود.
۲. بالابر آکاردئونی
این نوع بیشتر برای کارهای عمومی، کارهای مرتبط با ساخت و ساز، شست و شو، رنگ آمیزی و فعالیت های نگهداری مناسب است.این وسیله طوری طراحی شده اند که یک سکوی کار در آنها تعبیه شده است و همین سکو امکان انجام کارهای تعمیر و نگهداری، بازرسی و نصب تجهیزات را برای کاربران فراهم می کند. این دستگاه به این علت که سطح اتکای بیشتری دارند، در مقابل هرگونه باد یا تکان در ارتفاع بسیار امن هستند.
۳. بالابر عمود بر
این دستگاه برای استفاده در فضاهای با دسترسی سخت بسیار مناسب هستند. حتی هنگامی که در بالاترین ارتفاع قرار گرفته باشند، قابلیت جابجایی و حرکت را دارند. مدیران پروژه ها و سایر افراد از این بالابر ها در فضاهای داخلی و خارجی استفاده می کنند.این نوع عموما برای استفاده در فروشگاه ها و انبارها و همچنین کارهای مربوط به تعمیرات و نگهداری مورد استفاده قرار می گیرند.
۴. بالابر تلسکوپی
این وسیله بیشتر در کارگاه های کشتی سازی و سایت های ساخت و نصب سازه های پیش ساخته کاربرد دارد. بوم های تلسکوپی در مقایسه با سایر سکو های کار در ارتفاع بیشترین دسترسی عمودی را ایجاد می کنند. و به علت اینکه به فضای مانور کمتری نیاز دارند جهت استفاده در فضاهای تنگ و باریک بسیار مناسب هستند.
۵. بالابر یدک کش
این دستگاه معمولا در انواع مختلفی از بالابر مفصلی، تلسکوپی و مینی تریلر طراحی می شوند. یکی از مزیت های آن به این صورت است که موانع محل کار و شیب زمینی هیچگونه محدودیتی برای مانور و حرکت آن ایجاد نمی کند. چون این دستگاه نیروی محرکه قدرتمند و قابلیت مانور بالایی دارد کاربران زیادی در پروژه های خود از این نوع وسیله استفاده می کنند.
۶. بالابر عنکبوتی
نیاز داشتن به فضای کم باعث شده که این دستگاه برای رسیدن به محل کار، به فضای کم نیاز دارند بنابراین این مورد باعث شده تا راهاندازی بالابر آسان شود. از جمله مزیت های این دستگاه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نیروی محرکه قدرتمند
قدرت مانور بالا
نیاز به فضای کم جهت رسیدن به محل کار
در دسترس بودن
سرعت بالا
۷. بالابر کامیونی
این وسیله از نصب بالابرهای تلسکوپی و مفصلی بر روی خودروهای باری تشکیل می شود. این دستگاه از قابلیت های جابجایی بالایی در مسافت های طولانی برخوردار هستند. بنابراین بهترین گزینه جهت استفاده در محیط های شهری و بین شهری هستند.
مزایای بالابر
یکی از مهمترین مزیت های آن ، کاربرد بالابر به جای داربست است که نیازی به نصب و برچیده شدن ندارد. این مورد خود باعث صرفه جویی در زمان و هزینه ها می شود. از طرف دیگر، کاربران با استفاده از بالابر ها در ارتفاع می توانند ایمنی و کارایی بهتری داشته باشند. از جمله ویژگی های مثبت استفاده از این وسیله سیار می توان به موارد زیر اشاره کرد:
دید گسترده در حین کار
عدم اشغال فضای پیرامونی
سرعت عمل و مانور بالا
در صورت نیاز به این دستگاه، مشتریان با شرکت تماس می گیرند و اجزای بالابر سیار به آسانی توسط اپراتور به محل مورد نظر انتقال داده می شود بدین ترتیب مدیران پروژه می توانند وسایل، مصالح، کارگران و تکنسین ها را در کمترین زمان ممکن به ارتفاع دلخواه منتقل کنند.